नांदेड जिल्हा प्रतिनिधी
दि. १४. संपूर्ण भारतीय व जगाचे लक्ष वेधून घेणाऱ्या चांद्रयान ३ चे प्रक्षेपण इसरोच्या लाँन्चपँड दोन वरुन सुरु झाले आणि विद्यार्थ्यांमध्ये चैतन्याची लहर निर्माण झाली. विष्णुपूरी शाळेतील जवळपास पाचशे विद्यार्थ्यांनी दूरदर्शनच्या सहाय्याने आज चांद्रयान ३ च्या प्रक्षेपणाचा अनुभव घेतला. तत्पूर्वी राज्य पुरस्कार प्राप्त व इसरो श्रीहरीकोटा येथे १८ मे २०२३ रोजी प्रत्यक्ष भेट देवून आलेले तथा याविषयावर पुस्तक लिखाण करणारे विद्यार्थीप्रिय शिक्षक राजेश कुलकर्णी यांनी अत्यंत वैज्ञानिक भाषेत चांद्रयान ३ च्या प्रक्षेपणाची तयारी, गरज,आवश्यकता, वैज्ञानिक फायदा व भविष्यात देशातील विकासात या मोहिमेचे काय महत्त्व आहे, हे अभ्यासपूर्ण पध्दतीने समजावून सांगितले व विद्यार्थ्यांच्या शंकेचे यशस्वी निराकरण केल्यामुळे विद्यार्थ्यांची जिज्ञासा शिगेस पोहचली होती. कुलकर्णी यांनी या मोहिमेबद्दल सविस्तर वर्णन करतांना असे सांगितले की,
चांद्रयान-३ हे चांद्रयान-२ चे फॉलो-अप मिशन आहे, ज्याने चंद्राच्या पृष्ठभागावर सुरक्षित लँडिंग आणि फिरण्याची एंड-टू-एंड क्षमता प्रदर्शित केली आहे. यामध्ये लँडर आणि रोव्हर कॉन्फिगरेशनचा समावेश आहे. हे LVM३ द्वारे SDSC SHAR, श्रीहरिकोटा येथून लॉन्च केले जाईल. प्रोपल्शन मॉड्यूल लँडर आणि रोव्हर कॉन्फिगरेशन १०० किमी चंद्राच्या कक्षेपर्यंत नेईल. प्रणोदन मॉड्यूल चंद्राच्या कक्षेतून पृथ्वीच्या वर्णक्रमीय आणि ध्रुवीय मेट्रिक मापनांचा अभ्यास करण्यासाठी हॅबिटेबल प्लॅनेटअर्थ पेलोडचे स्पेक्ट्रो-पोलारिमीटर वाहून नेतो.
लँडर पेलोड: थर्मल चालकता आणि तापमान मोजण्यासाठी चंद्र पृष्ठभाग थर्मोफिजिकल प्रयोग लँडिंग साइटच्या आजूबाजूला भूकंप मोजण्यासाठी लूनर सिस्मिक अॅक्टिव्हिटी साठी उपकरणे; लँगमुइर प्रोब (एलपी) प्लाझ्मा घनता आणि त्याच्या फरकांचा अंदाज लावण्यासाठी.रोव्हर पेलोड: अल्फा पार्टिकल एक्स-रे स्पेक्ट्रोमीटर आणि लेझर इंड्यूस्ड ब्रेकडाउन स्पेक्ट्रोस्कोप लँडिंग साइटच्या आसपास मूलभूत रचना प्राप्त करण्यासाठी.चांद्रयान-३ मध्ये स्वदेशी लँडर मॉड्यूल (LM), प्रोपल्शन मॉड्यूल (PM) आणि रोव्हर यांचा समावेश आहे, ज्याचा उद्देश आंतरग्रहीय मोहिमांसाठी आवश्यक नवीन तंत्रज्ञान विकसित करणे आणि त्यांचे प्रात्यक्षिक करणे आहे. लँडरमध्ये नियुक्त केलेल्या चंद्राच्या जागेवर मऊ लँड करण्याची क्षमता असेल आणि एक रोव्हर तैनात करेल जो त्याच्या गतिशीलतेदरम्यान चंद्राच्या पृष्ठभागाचे इन-सीटू रासायनिक विश्लेषण करेल. लँडर आणि रोव्हर चंद्राच्या पृष्ठभागावर प्रयोग करण्यासाठी वैज्ञानिक पेलोड वाहून नेतात. PM चे मुख्य कार्य म्हणजे LM ला प्रक्षेपण वाहनाच्या इंजेक्शनपासून अंतिम चंद्राच्या १०० किमी वर्तुळाकार ध्रुवीय कक्षेत नेणे आणि LM ला PM पासून वेगळे करणे. याव्यतिरिक्त, प्रोपल्शन मॉड्यूलमध्ये मूल्यवर्धन म्हणून एक वैज्ञानिक पेलोड देखील आहे जो लँडर मॉड्यूल वेगळे केल्यानंतर ऑपरेट केला जाईल. चांद्रयान-३ साठी ओळखले जाणारे प्रक्षेपक LVM३ M४ आहे जे अंडाकृती पार्किंग ऑर्बिटमध्ये एकात्मिक मॉड्यूल ठेवेल आहे.त्यानंतर विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष चांद्रयान ३ चे प्रक्षेपण अनुभवले प्रोप्युलर माँड्युल, लँन्डर व रोहर कसे आपापले कार्य करते, त्याचा अनुभव विद्यार्थ्यांनी याची देहा,याची डोळा घेतल्यामुळे विद्यार्थ्यांनमध्ये आपसूकच वैज्ञानिक दृष्टीकोनाचा विकास होण्यास हा उपक्रम सहाय्यभूत ठरल्याची प्रतिक्रिया मुख्याध्यापिका सौ.उज्जवला जाधव व पर्यवेक्षक शिवाजी वेदपाठक यांनी दिली. हा उपक्रम यशस्वी करण्यासाठी उदय हंबर्डे, प्रविण सूर्यवंशी, डि.के.केंद्रे,एम.ए.खदिर यांनी विशेष परिश्रम घेतले. सर्व पालक, नागरिक यांच्यावतीने विष्णुपूरी शाळेचे कौतुक करुन आभार मानले.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा